At bwy ddylwn i ysgrifennu?
Rydyn ni eisiau eich helpu i gael eich problem i'r person iawn
Fel rhywun sy'n byw yn y DU, mae gennych nifer o gynrychiolwyr ar wahanol haenau o lywodraeth.
Mae gan wahanol gynrychiolwyr gyfrifoldebau gwahanol. Weithiau mae gennych sawl cynrychiolydd ar yr un lefel.
Mae'r dudalen hon yn esbonio cyfrifoldebau'r gwahanol fathau o gynrychiolwyr i'ch helpu i wneud eich dewis.
Efallai y bydd eich cynrychiolwyr hefyd yn gallu eich helpu gyda phroblemau y tu allan i'w maes cyfrifoldeb, ond mae hyn orau fel cynnydd ar ôl i lwybrau eraill gael eu ceisio.
- Pryd ddylwn i gysylltu â'm AS?
- Pryd ddylwn i gysylltu â chynghorydd?
- Pryd ddylwn i gysylltu ag Aelod o'r Senedd?
Pryd ddylwn i gysylltu â Chynghorydd Awdurdod Unedol?
Mae eich Awdurdod Unedol yn gyfrifol am yr holl wasanaethau llywodraeth leol yn eich ardal. Gall eich Cynghorydd helpu gyda materion gan gynnwys:
- Tai a digartrefedd
- Ceisiadau cynllunio a datblygu lleol
- Addysg ac ysgolion
- Gwasanaethau cymdeithasol a gofal cymdeithasol i oedolion
- Casglu sbwriel ac ailgylchu
- Materion ffyrdd a thrafnidiaeth
- Casglu a budd-daliadau treth gyngor
- Llyfrgelloedd, hamdden a pharciau
- Iechyd yr amgylchedd a chwynion sŵn
- Gwasanaethau tân ac achub
Mae gennych sawl cynghorydd yn eich cynrychioli.
Gallwch ddewis ysgrifennu at un ohonynt, neu anfon neges at bob un ohonynt.
Am fater personol, efallai y buasai’n well gennych ysgrifennu at un cynghorydd. Os ysgrifennwch at sawl cynghorydd, bydd hyn yn glir yn eich neges ac efallai y byddant gyda'i gilydd yn anfon un ymateb.
Peidiwch â phoeni os nad ydych chi'n hollol siŵr pwy i ddewis! Dylai pwy bynnag rydych chi'n ysgrifennu ato anfon eich llythyr at y person mwyaf priodol, os nad ydych wedi ei gael yn iawn.
Ysgrifennwch at eich cynghorydd →
Pryd ddylwn i gysylltu ag Aelod o'r Senedd?
Mae eich cynrychiolwyr yn y Senedd yn gyfrifol am ddeddfu mewn meysydd datganoledig, ac am gefnogi/craffu gwaith Lywodraeth Cymru.
Mae Senedd/Llywodraeth Cymru yn gweithio ar fodel "pwerau a gedwir yn ôl".
Mae hyn yn golygu bod rhai pwerau wedi'u cadw i Senedd y DU, a'r gweddill yn cael eu datganoli i'r Senedd.
Mae meysydd craidd cyfrifoldeb y Senedd yn cynnwys:
- addysg
- iechyd
- llywodraeth leol
- tai
- trafnidiaeth
- cynllunio
- datblygu economaidd
- trethi penodol, megis Treth Trafodiadau Tir
- gwasanaethau cymdeithasol
- diwylliant
- Senedd ac etholiadau lleol
- y Gymraeg
- yr amgylchedd
- amaethyddiaeth a materion gwledig
Materion sydd wedi'u cadw i Senedd y DU yw'r cyfansoddiad, amddiffyn, diogelwch cenedlaethol, mewnfudo, cyfiawnder, a phlismona.
Mae gennych chwe Aelod o'r Senedd yn eich cynrychioli. Gallwch ddewis ysgrifennu at un neu bob un ohonynt.
Efallai y byddwch chi'n dewis ysgrifennu at un aelod os oes ganddynt ddiddordeb arbennig mewn mater, neu os ydynt yn cyd-fynd â chi yn wleidyddol (er na ddylai hyn fod o bwys os ydych chi'n codi mater personol yr hoffech chi help ag ef).
Os ydych chi'n ysgrifennu at sawl aelod, bydd hyn yn glir yn eich neges ac efallai y byddant gyda'i gilydd yn anfon un ymateb.
Byddwn yn diweddaru'r adran hon gyda mwy o ganllawiau wrth iddi ddod yn gliriach sut mae'r etholaethau aml-aelod newydd yn gweithio yn ymarferol.
Ysgrifennwch at eich Aelod o'r Senedd →
Pryd ddylwn i gysylltu â'm Aelod Seneddol?
Mae eich Aelod Seneddol yn eich cynrychioli yn Senedd y DU, sy'n gyfrifol am ddeddfu a chefnogi/craffu gwaith Llywodraeth y DU.
Efallai y byddwch yn ysgrifennu at eich Aelod Seneddol i godi mater ymgyrchu lleol neu genedlaethol, neu am helpu gyda phroblem bersonol gyda gwasanaeth y llywodraeth.
Efallai y bydd Aelodau Seneddol yn gallu eich cynorthwyo gyda materion gydag adrannau llywodraeth ganolog, megis:
- ymholiadau treth
- budd-daliadau, pensiynau ac yswiriant gwladol
- mewnfudo
Yng Nghymru, mae addysg ac iechyd yn faterion datganoledig - efallai y bydd eich Aelod Seneddol yn gallu helpu, ond eich Aelodau o'r Senedd fydd y pwynt cyswllt cyntaf ar gyfer y materion hyn.
Efallai y bydd eich Aelod Seneddol hefyd yn gallu gweithio gyda'ch cynghorwyr lleol i helpu gyda materion lleol, megis problemau gyda'ch cyngor lleol neu wasanaethau lleol - er mai eich cynghorwyr lleol fydd y pwynt cyswllt cyntaf ar gyfer y materion hyn.
Nid yw eich Aelod Seneddol eich helpu mewn anghydfodau preifat gydag unigolion na chwaith cwmnïau sydd wedi gwerthu nwyddau diffygiol i chi, ac ni allant ymyrryd â phenderfyniadau a wneir gan lys.